Czyste powietrze 2027. Poznaj najnowsze zmiany

Od 1 stycznia 2027 r. program Czyste Powietrze przestaje dotować ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła. To jedyna zmiana na 2027 rok, która jest już zapisana w dokumentach programu. Bon na audyt, lista wykonawców i powrót ścieżki bankowej są zapowiedziane, a wymóg produkcji pomp ciepła w UE wciąż jest tylko propozycją.

Dla instalatora to nie są szczegóły z gazet. Od tego, co klient zdąży złożyć w 2026 roku, zależy, jakie zlecenia trafią do Ciebie w pierwszym kwartale. Od listy ZUM zależy, które urządzenia możesz klientowi z dotacją w ogóle zaproponować. A od terminów rozliczenia zaliczki zależy płynność Twojej firmy.

Poniżej zebraliśmy wszystko, co wiadomo na koniec października 2026 r. Rozdzieliliśmy to, co przesądzone, od tego, co dopiero jest planowane, bo w rozmowie z klientem ta różnica ma znaczenie.

Najważniejsze informacje z artykułu:

• Od 1 stycznia 2027 r. Czyste Powietrze przestaje dotować kotły elektryczne, maty i grzejniki elektryczne. Zostają pompy ciepła oraz kotły na pellet i zgazowujące drewno z listy ZUM. O zasadach decyduje dzień złożenia wniosku, więc klienci z ogrzewaniem elektrycznym muszą zdążyć do 31 grudnia 2026 r.

• Pakiet zmian z 20 lipca 2026 r. wydłuża z 120 do 180 dni czas na prace objęte zaliczką. O kwalifikowalności urządzenia decyduje faktura końcowa, dlatego model warto sprawdzić na liście ZUM przed wystawieniem pierwszej faktury.

• Bon na audyt, lista wykonawców i powrót ścieżki bankowej są zapowiedziane na 2027 r., ale bez ostatecznych zasad i terminów. Nie obiecuj ich klientom jako pewnych.

• Wymóg produkcji pomp ciepła w UE oraz wyższe dotacje za lepsze parametry to wciąż propozycje z konsultacji. Jeśli wymóg wejdzie w życie, część modeli wypadnie z listy ZUM, co warto uwzględnić przy zakupach na magazyn.

• Od 1 stycznia 2027 r. rozporządzenie F-gazowe zakazuje wprowadzania na rynek nowych monobloków do 50 kW i splitów powietrze-woda do 12 kW na czynnikach o GWP 150 lub wyższym. Standardem staje się palny R290, więc strefy bezpieczeństwa trzeba zaplanować już przy oględzinach.

Co jest przesądzone: od 2027 r. z „elektryków” zostają tylko pompy ciepła

NFOŚiGW wpisał tę zmianę do programu w pakiecie obowiązującym od 20 lipca 2026 r. Do końca 2026 r. trwa okres przejściowy. Od 2027 r. kosztem kwalifikowanym nie będą kotły elektryczne, maty i folie grzewcze, grzejniki elektryczne ani elektryczne ogrzewanie podłogowe.

Co to oznacza w praktyce? Zasady dotacji ustala się według dnia złożenia wniosku o dofinansowanie. Klient, który chce ogrzewanie elektryczne inne niż pompa ciepła, musi złożyć wniosek najpóźniej 31 grudnia 2026 r. Jeśli masz takich klientów w kolejce, porozmawiaj z nimi teraz, a nie w styczniu.

Dla pomp ciepła to dobra wiadomość, choć nie przełom. Według danych z października 2026 r. pompę ciepła wybiera tylko co piąty wnioskodawca, a większość wniosków dotyczy kotłów na pellet. Odpadnięcie ogrzewania elektrycznego zawęża wybór klienta do pompy ciepła albo kotła na biomasę, a to dobry argument w rozmowie handlowej.

Bez zmian zostają fundamenty programu po reformie z 31 marca 2025 r.: obowiązkowy audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej po zakończeniu prac, system operatorów, progi dochodowe i zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”. Nabór trwa w trybie ciągłym do 30 czerwca 2030 r.

Zmiany z lipca 2026 r., które w 2027 r. będziesz stosować na co dzień

Pakiet z 20 lipca 2026 r. dotyczy wniosków składanych od tego dnia, więc w 2027 r. obejmie praktycznie wszystkie nowe zlecenia z dotacją. Dla wykonawcy liczą się zwłaszcza cztery punkty.

1. 180 dni na prace objęte zaliczką. Termin wydłużono ze 120 do 180 dni od wypłaty zaliczki. Potem beneficjent ma 30 dni na wniosek o płatność. Klienci z wcześniejszych umów mogą skorzystać z dłuższego terminu, ale wymaga to zmiany umowy z WFOŚiGW.

2. Lista ZUM a data faktury. O kwalifikowalności urządzenia decyduje dzień wystawienia faktury końcowej. Jeśli urządzenie zniknie z listy ZUM przed fakturą końcową, liczy się dzień faktury zaliczkowej, pod warunkiem że wtedy było na liście. Sprawdzaj model na lista-zum.ios.edu.pl przed wystawieniem pierwszej faktury i zachowaj zrzut ekranu.

3. Mniej czekania na kominiarza. Trwałe odłączenie starego źródła ciepła i dostosowanie przewodów kominowych może teraz potwierdzić także osoba z uprawnieniami budowlanymi. To skraca drogę do rozliczenia inwestycji.

4. Więcej klientów z prawem do dotacji. Wymóg 3 lat własności nie obowiązuje przy spadku i zasiedzeniu. Przy zakupie, darowiźnie lub dożywociu od rodziców czy dziadków wystarczy rok, jeśli klient ma co najmniej 50% udziałów.

Wzrosły też o ok. 10% jednostkowe stawki dotacji na ocieplenie i stolarkę. Łączne limity dotacji się nie zmieniły, więc wyższa stawka na okna nie oznacza automatycznie większej kwoty na pompę ciepła.

Dłuższy okres realizacji to dla instalatora także dłuższe zamrożenie gotówki w urządzeniach. Jeśli kupujesz pompy ciepła pod kilka równoległych zleceń, sprawdź kredyt kupiecki w TECHNAB, który pozwala zapłacić za towar z odroczonym terminem.

Co jest zapowiedziane na 2027 r., ale bez daty

Trzy rozwiązania NFOŚiGW zapowiada od miesięcy. Żadne nie ma jeszcze ostatecznych zasad ani terminu startu, dlatego nie obiecuj ich klientom jako pewnych.

Najwięcej konkretów jest wokół listy wykonawców. Wśród kryteriów wpisu wymieniane są certyfikaty i kwalifikacje, doświadczenie w inwestycjach z programu, liczba rozliczonych wniosków i staż na rynku. Firma ma odpowiadać za aktualność przedstawionych certyfikatów przez cały okres wpisu.

Jeśli chcesz się na listę dostać, zbieraj dokumenty już teraz: protokoły odbioru, rozliczone wnioski klientów, certyfikat F-gazowy firmy i personelu oraz autoryzacje producentów. Przykładem takiej autoryzacji są bezpłatne szkolenia NOXA prowadzone przez TECHNAB, kończące się certyfikatem autoryzowanego partnera.

Co wciąż jest propozycją: produkcja w UE i wyższe dotacje za parametry

W marcu 2026 r. NFOŚiGW przedstawił w konsultacjach dwie zmiany dotyczące pomp ciepła z planowanym terminem 1 stycznia 2027 r. Na koniec października żadna nie trafiła do dokumentów programu.

• Wymóg produkcji w UE dla listy ZUM. Na liście miałyby zostać tylko pompy ciepła i kotły na biomasę produkowane w Unii Europejskiej. Za „europejską” uznano by pompę, której obieg chłodniczy jest końcowo scalany i testowany na szczelność w zakładzie na terenie UE. Potwierdzać miałaby to jednostka certyfikująca akredytowana przez Polskie Centrum Akredytacji. Organizacje branżowe, m.in. PORT PC, SPIUG i APPLiA, sprzeciwiły się tej propozycji.

• Wyższe dotacje za lepsze urządzenia. Wyższe limity mogłyby dostać pompy ciepła na naturalnych czynnikach chłodniczych, cichsze i o wyższej efektywności sezonowej. Kierunek zgadza się z rozporządzeniem F-gazowym, o którym piszemy niżej.

Co z tego wynika dla Ciebie? Jeśli wymóg produkcji w UE wejdzie w życie, część modeli wypadnie z listy ZUM. Urządzenie kupione na magazyn pod zlecenie z dotacją może wtedy przestać się kwalifikować. Przy większych zakupach na 2027 r. pytaj dostawcę o miejsce produkcji i śledź komunikaty NFOŚiGW. To nie jest jeszcze obowiązujący przepis, ale ryzyko, które warto wliczyć w plan zakupów.

2027 poza Czystym Powietrzem: F-gazy zmieniają ofertę pomp ciepła

Największa zmiana dla montażysty w 2027 r. nie wynika z programu dotacji, tylko z unijnego rozporządzenia F-gazowego 2024/573. Od 1 stycznia 2027 r. nie wolno wprowadzać na rynek UE nowych urządzeń z czynnikiem o GWP 150 lub wyższym w dwóch grupach:

• pomp ciepła i klimatyzatorów typu monoblok o mocy do 50 kW,

• pomp ciepła split powietrze-woda o mocy do 12 kW.

W praktyce to koniec nowych monobloków i splitów powietrze-woda na R32 (GWP 675). Standardem staje się R290, czyli propan. Zakaz dotyczy wprowadzania na rynek, a nie montażu. Urządzenie wprowadzone przez producenta lub importera przed 1 stycznia 2027 r. hurtownia może sprzedać, a Ty zamontować także później. Serwis i dobijanie R32 w istniejących instalacjach pozostają legalne.

Klimatyzacji to na razie nie dotyczy. Klimatyzatory split powietrze-powietrze do 12 kW na R32 można wprowadzać na rynek do końca 2028 r.

R290 jest czynnikiem palnym (klasa A3). Producenci wyznaczają strefy bezpieczeństwa wokół jednostki zewnętrznej, m.in. odległości od okien, drzwi i studzienek. Przy doborze miejsca pod monoblok weź to pod uwagę już na etapie oględzin, razem z podstawą lub wspornikiem pod agregat. Jeśli wahasz się między konstrukcjami, przeczytaj nasz poradnik pompa ciepła monoblok czy split.

Zmieniają się też zasady certyfikacji. Do 12 marca 2027 r. państwa UE muszą wprowadzić obowiązek odświeżania certyfikatów F-gazowych co najmniej raz na 7 lat. Dotychczasowe certyfikaty zachowują ważność, a pierwsze szkolenie przypominające trzeba odbyć do 12 marca 2029 r. Polska nowelizacja ustawy F-gazowej jest wciąż w przygotowaniu.

Na marginesie: program Moje Ciepło dla nowych domów przyjmuje wnioski do 26 lutego 2027 r. lub do wyczerpania budżetu. Wniosek składa się po montażu i opłaceniu faktur, więc klient z nowym domem musi zamknąć inwestycję przed tym terminem.

FAQ – Czyste Powietrze 2027

Jakie dotacje są dostępne w 2027 roku?

Na wymianę źródła ciepła w istniejącym domu najważniejsze pozostaje Czyste Powietrze. Od 2027 r. dotuje ono pompy ciepła oraz kotły na pellet i zgazowujące drewno z listy ZUM. Dla nowych domów działa Moje Ciepło, ale tylko do 26 lutego 2027 r. lub do wyczerpania budżetu. Wniosek składa się tam po montażu i opłaceniu faktur, więc instalację trzeba zamknąć wcześniej. Klient może też odliczyć wydatki na pompę ciepła w uldze termomodernizacyjnej, do 53 000 zł na podatnika.

Jaki piec od 2027?

W Czystym Powietrzu dofinansowanie dostaną pompy ciepła oraz kotły na pellet i zgazowujące drewno wpisane na listę ZUM. Kotły elektryczne, maty i grzejniki elektryczne wypadają z kosztów kwalifikowanych, a kotły gazowe nie są dotowane już od 2025 r. Dla instalatora ważna jest też zmiana F-gazowa. Od 1 stycznia 2027 r. na rynek nie mogą trafiać nowe monobloki do 50 kW ani splity powietrze-woda do 12 kW na R32, więc standardem stają się pompy ciepła na R290.

Jakie zmiany w programie Czyste Powietrze od lipca 2026?

Od 20 lipca 2026 r. obowiązuje pakiet zmian dla nowych wniosków:

• prace objęte zaliczką można wykonać w 180 dni zamiast 120;

• jednostkowe stawki dotacji na ocieplenie i stolarkę wzrosły o ok. 10%;

• wprowadzono nowe wyjątki od wymogu 3 lat własności domu;

• odłączenie starego źródła ciepła może potwierdzić także osoba z uprawnieniami budowlanymi.

Kiedy koniec programu „Czyste Powietrze”?

Według obecnego harmonogramu wnioski można składać do 30 czerwca 2030 r. Zasady zmieniają się jednak w trakcie naboru i liczą się te z dnia złożenia wniosku. Przykład: klient, który chce ogrzewanie elektryczne inne niż pompa ciepła, musi złożyć wniosek do 31 grudnia 2026 r.

Czy wymóg produkcji pomp ciepła w UE już obowiązuje?

Nie. Na koniec października 2026 r. to propozycja z konsultacji, której nie wpisano do dokumentów programu. Branża zgłosiła do niej zastrzeżenia.

Czy firma musi być na liście wykonawców, żeby realizować zlecenia z Czystego Powietrza?

Nie. Lista ma być dobrowolna i jeszcze nie działa. Klient może wybrać wykonawcę spoza niej.